Wie het gemiddelde gasverbruik van de gemeente Leeuwarden opzoekt, komt op 780 kubieke meter per woning in 2025, tegen 790 landelijk. Daaruit zou je concluderen dat Leeuwarden zuinig stookt. Dat klopt niet, en het is leerzaam om te zien waarom niet. Het gemeentecijfer wordt naar beneden getrokken door de woningmix: veel kleine appartementen en veel huur. Kijk je per woningtype, dan draait het beeld om. De Leeuwarder tussenwoning gebruikt 840 kubieke meter tegen 770 landelijk. Op deze pagina staat waar dat vandaan komt en wat je eraan kunt doen.
Waarom het gemeentegemiddelde misleidt
Per woningtype liep het verbruik in Leeuwarden in 2025 zo: een appartement 570 kubieke meter, een tussenwoning 840, een hoekwoning 910, een 2-onder-1-kapwoning 900 en een vrijstaande woning 1.090. Van de 66.219 woningen in de gemeente zijn er 24.800 meergezinswoning, dus 37,5 procent, en 49 procent van de hele voorraad is huur. Die twee samen drukken het gemiddelde.
De vergelijking per type laat het omgekeerde zien. De Leeuwarder tussenwoning zit op 840 kubieke meter tegen 770 landelijk, dus 70 meer. De hoekwoning op 910 tegen 890. Alleen aan de bovenkant is Leeuwarden zuiniger: de vrijstaande woning zit op 1.090 tegen 1.260 landelijk en de 2-onder-1-kapwoning op 900 tegen 1.010. De rijtjeswoning, het meest voorkomende type in de stad, gebruikt hier dus meer dan elders. Dat past bij een oudere voorraad.
Hoeveel vooroorlogs er in Leeuwarden staat
Van de 66.219 woningen in de gemeente zijn er 17.932 gebouwd voor 1945. Dat is 27,1 procent, tegen 1.504.013 van de 8.344.953 Nederlandse woningen, oftewel 18,0 procent landelijk. De verdeling daarbinnen: 1.104 woningen van voor 1850, 3.678 uit de periode 1850 tot 1905, 5.152 uit 1905 tot 1925 en 7.998 uit 1925 tot 1945. Van die laatste groep is 88 procent eengezinswoning, 7.060 stuks: de rijtjes uit de jaren dertig.
Trek je de grens bij 1975, dan gaat het om 37.184 van de 66.219 woningen, 56,1 procent. Meer dan de helft van de Leeuwarder woningvoorraad dateert dus uit een tijd waarin isolatie geen bouwvoorschrift was. Je vindt die vooroorlogse rijtjes vooral in Oud-Oost, dat met 7.233 woningen de grootste wijk van de gemeente is, in Huizum-West en in Westeinde.
Wat je terugziet in de wijkcijfers
Het gemiddelde gasverbruik per wijk over 2024 laat de bouwperiode goed zien. Oud-Oost komt uit op 800 kubieke meter, Sonnenborgh eveneens op 800, Huizum-West op 800, Westeinde op 880 en Vossepark en Helicon op 920. De naoorlogse wijken zitten lager: Heechterp en Schieringen 670, Bilgaard en Havankpark 700, Camminghaburen 700, Nijlan en De Zwette 740.
De Binnenstad valt op met 600 kubieke meter, en dat is precies waar je het gemeentegemiddelde opnieuw moet wantrouwen. Die 600 komt niet doordat de panden zuinig zijn, maar doordat 91 procent van de woningen daar meergezinswoning is en 87 procent huur: kleine appartementen in oude panden, vaak boven winkels, met een klein verbruik per adres. Per vierkante meter is dat verbruik juist hoog. De gemiddelde meergezinswoning in de gemeente is 69 vierkante meter, tegen 141 voor een eengezinswoning.
Wat een huis uit de jaren dertig anders maakt
Vier dingen. De gevel is vaak een spouwmuur van beperkte breedte, soms zonder isolatie, en bij de oudste woningen is het een massieve muur zonder spouw. Het glas is deels vervangen door dubbel glas, maar bij veel woningen zit er nog enkel glas in de achterbouw of in het trappenhuis. De begane grondvloer ligt vaak boven een kruipruimte zonder vloerisolatie, en dat koelt de hele vloer.
Wat dat voor je ketel betekent
Radiatoren in een oude woning zijn vaak gedimensioneerd op een hoge aanvoertemperatuur, omdat de warmtevraag hoog is en de radiatoren uit een eerder tijdperk stammen. Staat de aanvoer daardoor permanent op 80 graden, dan condenseert een hoogrendementsketel nauwelijks, want condenseren gebeurt pas als de retourtemperatuur onder ongeveer 55 graden komt. Je hebt dan een hoogrendementstoestel dat als een gewoon toestel draait.
Wat je zonder verbouwing kunt proberen
Zet de maximale aanvoertemperatuur van je ketel een week op 70 graden in plaats van 80 en kijk of het huis warm blijft op een koude dag. Lukt dat, probeer dan 65. Elke stap omlaag brengt de retourtemperatuur dichter bij het punt waarop de ketel gaat condenseren. Zet daarnaast radiatoren in kamers die je niet gebruikt niet helemaal dicht maar op de laagste stand, zodat er doorstroming blijft en de installatie in balans blijft.
De rookgasafvoer is het punt waarop je iemand nodig hebt
Een hoogrendementsketel voert vochtige, relatief koele rookgassen af. Een gemetseld kanaal uit de jaren dertig is daar niet op gemaakt: het vocht slaat neer in het metselwerk en geeft op termijn schade aan de schoorsteen en aan het binnenwerk. In zo een kanaal hoort een kunststof voering, of de afvoer gaat concentrisch door de gevel of het dak. Dat is geen detail dat je overslaat, en het is het onderdeel dat bij een ketelvervanging in een vooroorlogse woning het vaakst voor een hogere prijs zorgt.
Verder is de daling van het gasverbruik in de gemeente gestopt. Van 1.220 kubieke meter in 2021 ging het naar 900 in 2022, 800 in 2023, 780 in 2024 en opnieuw 780 in 2025. Wat er nu nog te halen valt, zit in de installatie zelf en in de schil, en dat is precies het punt waarop een onderhoudsbeurt van €95,00 meer is dan een schoonmaak: de monteur kijkt dan ook naar de aanvoertemperatuur, de doorstroming en de instelling van de regeling.
Wat het bij ons kost
| CV-ketel onderhoud | Wat erbij zit | Prijs |
|---|---|---|
| Onderhoudsbeurt cv-ketel, eenmalig | Voorrijden binnen de gemeente en btw | €95,00 |
| Onderhoudsbeurt met CO-meting en meetrapport | Voorrijden binnen de gemeente en btw | €169,00 |
| Onderhoudsabonnement Basis, per jaar | Voorrijden binnen de gemeente en btw | €89,00 per jaar |
| Onderhoudsabonnement Compleet, per jaar | Voorrijden binnen de gemeente en btw | €174,00 per jaar |
| Spoedtoeslag avond en weekend | Voorrijden binnen de gemeente en btw | €64,00 |
| Exclusief btw, inclusief voorrijden binnen de gemeente Leeuwarden. | ||
Exclusief btw, inclusief voorrijden binnen de gemeente Leeuwarden.
Veelgestelde vragen
Hoeveel gas verbruikt een woning in Leeuwarden?
Gemiddeld 780 kubieke meter in 2025, tegen 790 landelijk. Per type ligt het anders: een appartement 570, een tussenwoning 840, een hoekwoning 910, een 2-onder-1-kapwoning 900 en een vrijstaande woning 1.090. Een koopwoning gebruikt gemiddeld 890 kubieke meter, een huurwoning 660.
Verbruikt een oud huis in Leeuwarden meer dan gemiddeld?
Ja, in de rijtjeswoningen wel. De Leeuwarder tussenwoning gebruikt 840 kubieke meter tegen 770 landelijk. Dat het gemeentegemiddelde toch laag uitkomt, komt door de woningmix: 37,5 procent van de voorraad is meergezinswoning en 49 procent is huur, en dat zijn de zuinigste categorieen per adres.
Hoeveel vooroorlogse woningen staan er in Leeuwarden?
17.932 van de 66.219, dus 27,1 procent, tegen 18,0 procent landelijk. Daarvan komen er 1.104 van voor 1850, 3.678 uit 1850 tot 1905, 5.152 uit 1905 tot 1925 en 7.998 uit 1925 tot 1945. Trek je de grens bij 1975, dan gaat het om 37.184 woningen, oftewel 56,1 procent van de hele voorraad.
Kan ik in een oud huis mijn aanvoertemperatuur verlagen?
Probeer het stapsgewijs. Zet de maximale aanvoertemperatuur een week op 70 graden in plaats van 80 en kijk of het huis op een koude dag warm blijft. Lukt dat, ga dan naar 65. Hoe lager de retourtemperatuur, hoe meer een hoogrendementsketel condenseert. Blijven de verste radiatoren achter, dan is waterzijdig inregelen de volgende stap.
Kan mijn oude schoorsteen gebruikt worden voor een nieuwe ketel?
Niet zonder aanpassing. Een gemetseld kanaal uit de jaren dertig is gebouwd voor hete, droge rookgassen en niet voor de vochtige, koelere rookgassen van een hoogrendementsketel. Er hoort een kunststof voering in, of de afvoer gaat concentrisch door de gevel of het dak. Dat is in de Leeuwarder vooroorlogse voorraad eerder regel dan uitzondering en het hoort in de offerte te staan.
