Cv-ketel keuren en de CO-meting: wat er gemeten wordt

Keuren en onderhouden worden door elkaar gebruikt, maar het zijn twee verschillende dingen. Onderhoud is schoonmaken en vervangen wat versleten is. Keuren is meten en vastleggen: wat komt er uit de brander, hoe verloopt de afvoer, en wat is het rendement van het toestel op dit moment. Bij ons zit die meting in de beurt van €169,00 met meetrapport, en niet in de beurt van €95,00. Op deze pagina staat wat het meetinstrument precies doet, welke waarden erbij horen en in welke drie situaties dat papier echt iets waard is.

Het verschil tussen een beurt en een keuring

Bij een onderhoudsbeurt haalt de monteur de branderunit eruit, maakt hij de brander en de warmtewisselaar schoon, spoelt hij de sifon door en controleert hij de waterzijde. Dat is handwerk aan het toestel. Bij een keuring komt daar een meting bij die de verbranding en de afvoer in getallen vastlegt. De schoonmaak gaat altijd voor: meten aan een vuile brander levert waarden op die je de volgende dag alweer kunt weggooien.

In de praktijk lopen ze dus in elkaar over. De volgorde is: eerst schoonmaken en controleren, dan afstellen, dan meten, dan vastleggen. Het bedrag van €169,00 dekt die hele volgorde, inclusief het rapport. Wie alleen wil weten of de ketel het nog goed doet en geen papier nodig heeft, is met de beurt van €95,00 even goed geholpen, want de monteur controleert de verbranding sowieso.

Wat de rookgasanalyser meet

De analyser trekt via een sonde in de rookgasafvoer een monster van de rookgassen aan. Daarin meet hij het zuurstofgehalte en daaruit volgt het koolstofdioxidegehalte, het koolmonoxidegehalte in delen per miljoen, en de temperatuur van de rookgassen. Daarnaast meet hij de temperatuur van de verbrandingslucht die de ketel aanzuigt, want het verschil tussen die twee is de basis van de rendementsberekening.

Uit die waarden rekent het instrument twee dingen uit. Het rendement op onderwaarde, dat bij een goed werkende condenserende ketel boven de honderd procent uitkomt omdat de condensatiewarmte wordt teruggewonnen. En de verhouding tussen koolmonoxide en koolstofdioxide, het zogeheten luchtgetal, waaruit blijkt of de verbranding met de juiste hoeveelheid lucht plaatsvindt. Sommige monteurs meten er ook de trek of de onderdruk in het kanaal bij.

Welke waarden erbij horen

Bij een goed afgestelde hoogrendementsketel ligt het koolmonoxidegehalte in de onverdunde rookgassen doorgaans ruim onder de honderd delen per miljoen. Loopt het op naar enkele honderden, dan is er iets mis met de verbranding of met de luchttoevoer en moet er worden afgesteld of schoongemaakt voordat het toestel verder draait. Het koolstofdioxidegehalte ligt bij aardgas meestal tussen de acht en de tien procent, afhankelijk van het toestel en de instelling van de fabrikant.

De rookgastemperatuur zegt iets over de warmtewisselaar. Blijft die dicht bij de retourtemperatuur van het cv-water, dan draagt de wisselaar zijn warmte goed over. Ligt hij tientallen graden hoger, dan verdwijnt er warmte door de schoorsteen en is de wisselaar vermoedelijk vervuild. Precieze normwaarden verschillen per merk en type en staan in de documentatie van de fabrikant, dus een monteur vergelijkt de meting altijd met wat voor dat toestel is opgegeven.

Wat er in het meetrapport staat

Op het rapport staan het adres, de datum, het merk, het type en zo mogelijk het serienummer van het toestel, de gemeten waarden, het berekende rendement en de opmerkingen van de monteur. Dat laatste is het deel dat mensen overslaan en dat het meest zegt: daar staat of er iets is afgesteld, of er een onderdeel is vervangen en wat er bij een volgende beurt aandacht verdient.

Je krijgt het rapport op papier of per mail, net wat je wilt. Bewaar het digitaal, want dan heb je het bij de hand als een verzekeraar erom vraagt of als je de woning verkoopt. Twee rapporten van opeenvolgende jaren zijn samen bovendien meer waard dan een: dan zie je of het rendement en het koolmonoxidegehalte stabiel zijn of langzaam de verkeerde kant op gaan.

Drie situaties waarin het papier echt telt

De eerste is verhuur. Op een verhuurder rust een onderhoudsplicht voor de cv-ketel, en dan is het handig om te kunnen laten zien dat het toestel is nagemeten en wat eruit kwam. In de gemeente Leeuwarden is 49 procent van de woningvoorraad huurwoning, dus dit speelt hier bij een groot deel van de adressen. De tweede is de verkoop van een woning: kopers vragen ernaar en een recent rapport neemt de discussie bij de overdracht weg.

De derde is een verzekering die bij schade vraagt om bewijs van onderhoud. Een factuur met datum en adres is daarvoor meestal al genoeg, maar een rapport met gemeten waarden is sterker. Speelt geen van deze drie in jouw situatie, dan is het meetrapport een extraatje en geen noodzaak, en dan is de gewone beurt van €95,00 een prima keuze.

Een CO-melder is iets anders dan een CO-meting

De CO-meting gaat over wat er in de rookgasafvoer gebeurt en is een momentopname door een monteur. Een koolmonoxidemelder hangt aan je plafond en waarschuwt als er koolmonoxide in de leefruimte komt, dus als er iets misgaat tussen twee beurten door. Die twee vervangen elkaar niet. Wie een meetrapport heeft, heeft nog steeds een melder nodig, en wie een melder heeft, weet daarmee niets over het rendement van zijn toestel.

Hang een melder in dezelfde ruimte als het toestel en in de ruimtes waar je slaapt, op ooghoogte of hoger, en niet pal boven de ketel of naast een raam dat vaak openstaat. Kies een melder die aan de Europese norm voor koolmonoxidemelders voldoet en let op de einddatum die op het apparaat staat, want de sensor is niet eeuwig houdbaar. Gaat de melder af, ga dan met iedereen naar buiten en bel 112.

Wat het bij ons kost

Veelgestelde vragen