In een flat met blokverwarming hangt er in je woning geen ketel. Er staat ergens in het gebouw een grote installatie die voor alle woningen tegelijk stookt, en die is eigendom van de VvE of van de woningcorporatie. Dat heeft gevolgen die verder gaan dan wie de monteur belt: je hebt geen zeggenschap over het onderhoudsritme, je krijgt een afrekening op basis van verdeling in plaats van je eigen gasmeter, en een onderhoudsabonnement voor een cv-ketel heeft voor jou geen enkele waarde. Hieronder staat precies waar de grens ligt tussen wat van het blok is en wat van jou.
Waar in Leeuwarden blokverwarming zit
Op 1 januari 2022 zat 6,7 procent van alle woningen in de gemeente Leeuwarden op blokverwarming. Dat lijkt weinig, maar het is sterk geconcentreerd. In Aldlan en De Hemrik gaat het om 23 procent van de woningen, in de Vrijheidswijk om 20 procent, in Bilgaard en Havankpark om 18 procent, in Nijlan en De Zwette om 16 procent, in de Potmargezone om 13 procent en in de Binnenstad om 11 procent. In een flat in Aldlan is de kans dus bijna een op vier dat je hiermee te maken hebt.
Leeuwarden wijkt hierin af van de rest van de provincie. In Fryslan als geheel staat blokverwarming op 3,5 procent, dus minder dan de helft van het Leeuwarder aandeel. Het aandeel daalt wel: in 2017 was het nog 7,4 procent. Die daling komt doordat blokken bij renovatie worden omgezet naar individuele ketels of naar een warmtenet, niet doordat er blokken bijkomen.
Waarom juist die wijken
Het verband met het bouwjaar is direct. De grootste bouwperiode van de gemeente is 1965 tot 1975: daaruit komen 10.905 woningen, 16,5 procent van de hele voorraad. Van die 10.905 woningen zijn er maar 5.782 eengezinswoning. De overige 5.123 zijn portiekflat of galerijflat, en dat is precies het segment waarin blokverwarming werd aangelegd. Een centrale ketelruimte met stijgleidingen naar alle woningen was in die jaren de standaard voor gestapelde bouw.
Daarnaast zit blokverwarming in de oude stad, waar grote panden zijn opgedeeld in appartementen met een gezamenlijke installatie. In de Binnenstad heeft daardoor maar 57 procent van de woningen een eigen cv-installatie, het laagste percentage van alle wijken in de gemeente. Voor een bewoner daar is de vraag wie de ketel beheert dus veel minder vanzelfsprekend dan in Westeinde, waar 98 procent een eigen toestel heeft.
Hoe je weet of je het hebt
Vier aanwijzingen. Er hangt geen cv-ketel in je woning, ook niet in een kast of op zolder. Je gasmeter staat stil of loopt alleen als je kookt, want je betaalt geen gas voor verwarming. Op je radiatoren zitten kleine kastjes, de warmtekostenverdelers, of er zit een warmtemeter in de aanvoerleiding. En je krijgt een jaarlijkse warmteafrekening van de VvE, de corporatie of een meetbedrijf, niet van je energieleverancier.
Wat van het blok is en wat van jou
Van het blok: de ketel of ketels in de stookruimte, de pompen, het expansievat, de regeling, de stijgleidingen en meestal de leidingen tot aan de aansluiting in je woning. Onderhoud daaraan wordt geregeld door de VvE of de corporatie, en de bewoner heeft daar geen stem in behalve via de vergadering van eigenaars. Een onderhoudsabonnement voor een cv-ketel afsluiten heeft in deze situatie dus geen zin, want er is geen ketel die van jou is.
Van jou: de radiatoren in je woning, de radiatorkranen en de thermostaatknoppen, en afhankelijk van de splitsingsakte ook de leidingen binnen je eigen woning. Een radiator die niet warm wordt, een kraan die lekt, een thermostaatknop die vastzit of een radiator die je wilt verplaatsen of vervangen: dat valt binnen jouw muren en daar kunnen wij wel iets voor je doen. De grens loopt meestal bij de afsluiter waar de leiding je woning binnenkomt, maar kijk dat na in de splitsingsakte.
Ontluchten kan, bijvullen doe je niet zelf
Dit is het praktische verschil met een eigen ketel. Een radiator ontluchten mag en kun je gewoon zelf: zet de sleutel op de nippel, houd een bakje eronder, draai een kwartslag open tot er water komt zonder gesputter en draai hem weer dicht. Dat is voor een collectieve installatie niet anders dan voor een eigen installatie.
Bijvullen doe je niet. De druk van een blokinstallatie wordt centraal geregeld en bewaakt, en in je woning zit meestal helemaal geen vulpunt. Wordt na het ontluchten een groot deel van het blok koud, of hoor je van buren dat hun radiatoren het ook niet doen, meld dat dan bij de beheerder. Ontlucht dus rustig je eigen radiator, maar ga niet op zoek naar een vulkraan in de kelder.
De afrekening en de Warmtewet
Een VvE of verhuurder die warmte levert aan de bewoners, is in beginsel warmteleverancier en valt onder de Warmtewet. Daaruit volgt onder meer dat er een maximumprijs geldt voor de geleverde warmte en dat de kostenverdeling volgens vaste regels gebeurt: een deel vast, een deel naar gemeten of verdeelde warmte. De Autoriteit Consument en Markt houdt daar toezicht op en publiceert de geldende maximumtarieven.
Wanneer wij wel iets voor je kunnen doen
Concreet: radiatoren ontluchten, een radiator die koud blijft nakijken, een lekkende of vastgelopen radiatorkraan vervangen, thermostaatknoppen vervangen, een radiator verplaatsen of vervangen bij een verbouwing, en vloerverwarming in de woning. Het ontluchten en bijvullen als losse klus kost €99,00, maar bij een collectieve installatie doen wij alleen het ontluchten en melden wij het bij de beheerder als de druk eraf is.
Wat het bij ons kost
| Radiatoren en leidingen | Wat erbij zit | Prijs |
|---|---|---|
| Radiatoren ontluchten en bijvullen, los | Voorrijden binnen de gemeente en btw | €99,00 |
| Installatie doorspoelen | Voorrijden binnen de gemeente en btw | vanaf €525 |
| Ontluchten tijdens een onderhoudsbeurt | Voorrijden binnen de gemeente en btw | inbegrepen bij €95,00 |
| Storing, voorrijden plus het eerste werkuur | Voorrijden binnen de gemeente en btw | €149,00 |
| Uurtarief daarna, per begonnen half uur afgerekend | Voorrijden binnen de gemeente en btw | €94,00 per uur |
| Exclusief btw, inclusief voorrijden binnen de gemeente Leeuwarden. | ||
Exclusief btw, inclusief voorrijden binnen de gemeente Leeuwarden.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of ik blokverwarming heb?
Er hangt geen cv-ketel in je woning, je gasmeter loopt hooguit voor het koken, er zitten warmtekostenverdelers op je radiatoren of er zit een warmtemeter in de aanvoer, en je krijgt een warmteafrekening van de VvE, de corporatie of een meetbedrijf in plaats van een gasnota. Staat je verbruik in gigajoule of verdeeleenheden, dan is het een collectieve installatie.
Wie betaalt het onderhoud van een blokverwarmingsketel?
De eigenaar van de installatie, dus de VvE of de woningcorporatie. Dat wordt gedekt uit de servicekosten of uit de bijdrage aan de VvE. Als individuele bewoner heb je daar geen zeggenschap over, behalve als eigenaar via de vergadering van eigenaars. Een eigen onderhoudsabonnement heeft in deze situatie geen waarde.
Mag ik mijn radiator zelf ontluchten bij blokverwarming?
Ja, dat is niet anders dan bij een eigen ketel. Zet de sleutel op de nippel, houd een bakje eronder, draai een kwartslag open en dicht zodra er water zonder gesputter komt. Bijvullen doe je niet: de druk van een blokinstallatie wordt centraal bewaakt en er zit in je woning meestal geen vulpunt. Merk je dat er druk af is, meld het dan bij de beheerder.
In welke Leeuwarder wijken komt blokverwarming het meest voor?
In Aldlan en De Hemrik met 23 procent van de woningen, de Vrijheidswijk met 20 procent, Bilgaard en Havankpark met 18 procent, Nijlan en De Zwette met 16 procent, de Potmargezone met 13 procent en de Binnenstad met 11 procent. Gemeentebreed gaat het om 6,7 procent, tegen 3,5 procent in de provincie Fryslan.
